login/logout

Posts Tagged with ‘Diabetes’

Posted by Mary G. Materu Msc

Magonjwa ya moyo na kiharusi ni katika magonjwa ambayo yanaua watu wengi ulimwenguni hasa wanawake.  Anza leo kuutunza moyo wako na kuzuia kiharusi.

Hatua zifuatazo zinaweza kukusaidia:

  • Pima msukumo wako wa damu (Blood pressure): kama upo juu (zaidi ya 120/80), jadili na daktari wako namna ya kupunguza.
  • Usivute sigara: sigara huumiza sio tu mapafu bali moyo pia.  Kama unavuta sigara jitahidi kuacha.
  • Kapime kiasi cha lehemu (cholesterol) mwilini mwako: Kama ipo juu (zaidi ya 200), jadili na daktari namna ya kupunguza, na pia namna ya kupunguza uzito iwapo umezidi.
  • Kapime sukari mwilini mwako: Kama una kisukari fuatilia kwa karibu kiasi cha sukari mwilini na fuata ushauri unaopewa na wataalamu ya afya.  Unapokua na ugonjwa wa kisukari unakuwa na uwezekano mkubwa pia wa kupata ugonjwa wa moyo.  Fuatilia matibabu na vipimo kama unavyoshauriwa.
  • Kuwa na uzito usiozidi kiasi:  Unene wa mwili unaleta hatari kubwa ya kupata magonjwa sugu yakiwepo ya moyo, kisukari na saratani.  Soma katika blog hii namna ya kupunguza uzito wa mwili.
  • Kuwa mwangalifu upande wa chakula:  Kula vyakula vinavyojenga afya ya moyo, vikiwepo mbogamboga na matunda kwa wingi. Tumia nafaka zisizokobolewa kama unga wa dona, ngano iliyokobolewa sana, tumia aina mbalimbali za kunde na maharage.  Punguza kiasi cha mafuta unachotumia, epuka mafuta yatokanayo na wanyama na nyama zenye mafuta.
  • Pungunza matumizi ya chumvi: badala ya chumvi tumia viungo kuongeza ladha katika mlo. (Viungo ni kama vitunguu saumu, tangawizi, giligilani, pilipili, ndimu na aina nyingine). Mwili wako unahitaji chumvi kidogo sana.
  • Epuka matumizi ya pombe:  kama imebidi kutumia pombe basi isizidi kipimo kimoja kwa siku.  Soma zaidi katika blog hii kuhusu pombe. Pombe huweza kuongeza msukumo wa damu (blood pressure) na pia huongeza uwezekano wa kupata kiharusi, na magonjwa mengine sugu ikiwepo saratani.
  • Fanya mazoezi ya mwili:  Fanya mazoezi ya mwili angalau dakika 30 kila siku.  Soma zaidi kuhusu mazoezi ya mwili.
  • Matumizi sahihi ya dawa ni muhimu: Kama umeelekezwa na daktari kutumia dawa za kupunguza msukumo wa damu hakikisha unatumia kama ulivyoelekezwa.  Muulize daktari kama una swali kuhusu dawa.

Jipende: ufunguo wa mtindo bora wa maisha upo mkononi mwako

del.icio.us Digg Facebook Google Twitter Mail to a friend Thank you for sharing!
Posted by Mary G. Materu Msc

Sehemu ya pili

Ugonjwa wa moyo (coronary heart disese) una dalili kadhaa lakini mojawapo ni moyo kushindwa kazi (heart attack).  Tatizo hili la moyo kushindwa kazi hutokea ghafla na hasa kwa watu wenye umri mkubwa lakini ukweli ni kwamba ugonjwa huo unakuwa umeanza muda mrefu uliopita, pengine miaka mingi iliyopita.  Ndio maana ni muhimu kuanza kuutunza moyo mapema wakati wa ujana hata utotoni.

Naamini ulisoma sehemu ya kwanza kwa hiyo hapa tunaendelea na sehemu ya pili kwa kuzungumzia shinikizo kubwa la damu (high blood pressure) na ugonjwa wa kisukari kwani magonjwa haya pia huongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo.

Shinikizo kubwa la damu (high blood Pressure) huharibu ngozi ya ndani ya mishipa ya damu na hivyo kufanya lehemu (Cholesterol) kujikusanya kwenye mishipa ya damu kwa urahisi zaidi.  Punguza uwezekano wa kuwa na shinikizo kubwa la damu kwa kufanya mazoezi ya mwili angalau dakika 30 kila siku, kuwa na uzito wa mwili usiozidi kiasi na kupunguza matumizi ya chumvi na vyakula vyenye chumvi nyingi.  Kama tayari una shinikizo kubwa la damu, endelea kutumia dawa kama ulivyoelekezwa na daktari wako na kufuata ushauri wa chakula na lishe. Kumbuka ni muhimu sana kutumia dawa kama ulivyoelekezwa na daktari.

Kuwa na ugonjwa wa kisukari pia huongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo. Kwa bahati mbaya, watu wengi wenye ugonjwa wa kisukari hata hawajui kwamba wana ugonjwa huo.  Ugonjwa wa kisukari huweza kuharibu mishipa ya damu, na hii inaongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo. Pia ugonjwa wa kisukari huongezea uwezekano wa kuwa lehemu nyingi mwilini, kupata shinikizo kubwa la damu na pia kuwa na unene kupita kiasi.  Kipimo cha damu kuona kiasi cha sukari katika damu hugundua kama una ugonjwa wa kisukari au una uwezekano wa kupata kisukari.  Hivyo ni muhimu kumwona mtalamu wa afya kupata huduma hiyo ya kupima damu.  Kama tayari una ugonjwa wa kisukari basi ni muhimu kuendelea kufuatilia huduma za afya ili uelekezwe ulaji bora unasaidia kuuweka mwili katika kiasi cha wastani cha sukari au kupatiwa dawa pale inapohitajika.  Punguza uwezekano wa kupata ugonjwa wa kisukari kwa kuhakikisha huna uzito uliozidi kiasi, kufanya mazoezi ya mwili kila siku angalau dakika 30 au zaidi, kupunguza matumizi ya mafuta au vyakula vyenye mafuta mengi, pia vile vyenye sukari nyingi kwani huchangia kuongeza uzito.

Mpaka sasa naamini umegundua kwamba kutokufanya mazoezi ya mwili kunaongeza uwezekano wa kupata magonjwa sugu mengi, na pia ikiwepo ugonjwa wa moyo. Kufanya Mazoezi ya mwili itakupunguzia uwezekano wa kupata magonjwa haya sugu. Chagua zoezi ambalo unamudu. Kwa mfano kutembea kwa haraka kwa angalau dakika 30 kwa siku na ukishazoea ongeza kufikia angalau saa moja (dakika 60).  Kama unafanya kazi au kuishi gorofani tumia ngazi badala ya lifti; fanya kazi za nyuimbani kama kusafisha, kufua, kupasi bustani nk. kama sehemu ya mazoezi.  Punguza muda unaoketi kuangalia TV, na epuka vyakula vinavyo ongeza uzito kwa haraka kama vile vyenye mafuta mengi au sukari nyingi.  Pia kula chakula kwa kiasi, huku ukihakikisha unatumia mbogamboga kwa wingi, matunda na nafaka zisizong’arishwa kama dona.

Yapo mengi unayoweza kufanya kupunguza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo, lakini sio lazima uanze yote kwa mara moja.  Anza kidogo kidogo mwisho utakuta umeweza yote.  Kila unapopiga hatua moja ni mchango mkubwa kwa maisha yako.  Jiwekee malengo na taratibu za kukusaidia kutimiza malengo yako.  Kwa mfano weka rekodi ya dakika ulizofanya mazoezi kwa siku na ichunguze rekodi hiyo kila mwisho wa wiki ili uweze kuongeza bidii. Kama una mtindo wa kula asusa (snacks) zenye mafuta mengi au sukari nyingi, jiwekee karibu nawe asusa zisizo na mafuta kama karoti, tunda, tango, mahindi ya kuchoma au kukaanga (popcorn), maji na kadhalika.

Ukweli ni kwamba unaweza!!! Lenga mabadiliko katika namna unavyokula, ongeza mazoezi ya mwili na epuka utumiaji wa sigara au tumbaku.

Jipende….   Ufunguo wa mtindo bora wa maisha upo mkoni mwako.

del.icio.us Digg Facebook Google Twitter Mail to a friend Thank you for sharing!
Posted by Mary G. Materu Msc

Most of us hardly even think of our heart until something bad happens either to ourselves or to our loved ones! It is good to be aware that most risk factors of coronary heart disease are preventable and therefore, under your control.  Often after a loss of a loved one to a heart attack, our concern is only short-lived, before life continues to business as usual.  As you embark on this New Year, take a minute to assess your risk of heart disease so that you can take care of your heart.

Assess your risk using the following table (answer either yes or no to each risk factor)

# No Yes Risk Factor
High Blood Cholesterol
1.* I often eat foods high in cholesterol or high in fat, such as butter, full cream milk, deep fried foods, sweets, chocolates, etc.
2.* My blood cholesterol (if tested) is over 240
3.* I eat a lot of processed foods (such as sausages, bacon etc), and fast food
High Blood Pressure
4.* My blood pressure is higher than 120/80
5.* I am overweight
6.* I exercise less than 30 minutes on most days
7.* I eat a lot of salty foods
Smoking
8.* I am a cigarette, pipe or cigar smoker; or I use tobacco in other forms
9.* I have little motivation to quit smoking
Other risks
10. I have diabetes or a family history of diabetes
11.* I do not regularly make an effort to reduce/relieve stress
12.* I am not physically active
13.* I am a woman on birth control pills who smokes
14. I have a close male relative who had a heart attack before the age of 55 years or a female before the age of 65 years.

The more times you answered “Yes”, the greater your chance for developing coronary heart disease. But now that you know the risk factors, I believe you are ready to address them and reduce the risk. Note that the 12  risk factors out of the 14 (marked with a *) are completely under your control, and you can do something to reduce eliminate them.  As one of my friends put it, “Take care of your heart so that it can take care of you”. Try to make this one of your New Year resolutions.

Jipende, Ufunguo wa mtindo bora wa maisha uko mkononi mwako.

“The key to a healthy lifestyle is in your hands”.

del.icio.us Digg Facebook Google Twitter Mail to a friend Thank you for sharing!

All Right Reserved, Copyright © 2009 - 2010 Jipende.com
Designed by Qualtek Ventures