Sehemu ya pili

Ugonjwa wa moyo (coronary heart disese) una dalili kadhaa lakini mojawapo ni moyo kushindwa kazi (heart attack).  Tatizo hili la moyo kushindwa kazi hutokea ghafla na hasa kwa watu wenye umri mkubwa lakini ukweli ni kwamba ugonjwa huo unakuwa umeanza muda mrefu uliopita, pengine miaka mingi iliyopita.  Ndio maana ni muhimu kuanza kuutunza moyo mapema wakati wa ujana hata utotoni.

Naamini ulisoma sehemu ya kwanza kwa hiyo hapa tunaendelea na sehemu ya pili kwa kuzungumzia shinikizo kubwa la damu (high blood pressure) na ugonjwa wa kisukari kwani magonjwa haya pia huongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo.

Shinikizo kubwa la damu (high blood Pressure) huharibu ngozi ya ndani ya mishipa ya damu na hivyo kufanya lehemu (Cholesterol) kujikusanya kwenye mishipa ya damu kwa urahisi zaidi.  Punguza uwezekano wa kuwa na shinikizo kubwa la damu kwa kufanya mazoezi ya mwili angalau dakika 30 kila siku, kuwa na uzito wa mwili usiozidi kiasi na kupunguza matumizi ya chumvi na vyakula vyenye chumvi nyingi.  Kama tayari una shinikizo kubwa la damu, endelea kutumia dawa kama ulivyoelekezwa na daktari wako na kufuata ushauri wa chakula na lishe. Kumbuka ni muhimu sana kutumia dawa kama ulivyoelekezwa na daktari.

Kuwa na ugonjwa wa kisukari pia huongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo. Kwa bahati mbaya, watu wengi wenye ugonjwa wa kisukari hata hawajui kwamba wana ugonjwa huo.  Ugonjwa wa kisukari huweza kuharibu mishipa ya damu, na hii inaongeza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo. Pia ugonjwa wa kisukari huongezea uwezekano wa kuwa lehemu nyingi mwilini, kupata shinikizo kubwa la damu na pia kuwa na unene kupita kiasi.  Kipimo cha damu kuona kiasi cha sukari katika damu hugundua kama una ugonjwa wa kisukari au una uwezekano wa kupata kisukari.  Hivyo ni muhimu kumwona mtalamu wa afya kupata huduma hiyo ya kupima damu.  Kama tayari una ugonjwa wa kisukari basi ni muhimu kuendelea kufuatilia huduma za afya ili uelekezwe ulaji bora unasaidia kuuweka mwili katika kiasi cha wastani cha sukari au kupatiwa dawa pale inapohitajika.  Punguza uwezekano wa kupata ugonjwa wa kisukari kwa kuhakikisha huna uzito uliozidi kiasi, kufanya mazoezi ya mwili kila siku angalau dakika 30 au zaidi, kupunguza matumizi ya mafuta au vyakula vyenye mafuta mengi, pia vile vyenye sukari nyingi kwani huchangia kuongeza uzito.

Mpaka sasa naamini umegundua kwamba kutokufanya mazoezi ya mwili kunaongeza uwezekano wa kupata magonjwa sugu mengi, na pia ikiwepo ugonjwa wa moyo. Kufanya Mazoezi ya mwili itakupunguzia uwezekano wa kupata magonjwa haya sugu. Chagua zoezi ambalo unamudu. Kwa mfano kutembea kwa haraka kwa angalau dakika 30 kwa siku na ukishazoea ongeza kufikia angalau saa moja (dakika 60).  Kama unafanya kazi au kuishi gorofani tumia ngazi badala ya lifti; fanya kazi za nyuimbani kama kusafisha, kufua, kupasi bustani nk. kama sehemu ya mazoezi.  Punguza muda unaoketi kuangalia TV, na epuka vyakula vinavyo ongeza uzito kwa haraka kama vile vyenye mafuta mengi au sukari nyingi.  Pia kula chakula kwa kiasi, huku ukihakikisha unatumia mbogamboga kwa wingi, matunda na nafaka zisizong’arishwa kama dona.

Yapo mengi unayoweza kufanya kupunguza uwezekano wa kupata ugonjwa wa moyo, lakini sio lazima uanze yote kwa mara moja.  Anza kidogo kidogo mwisho utakuta umeweza yote.  Kila unapopiga hatua moja ni mchango mkubwa kwa maisha yako.  Jiwekee malengo na taratibu za kukusaidia kutimiza malengo yako.  Kwa mfano weka rekodi ya dakika ulizofanya mazoezi kwa siku na ichunguze rekodi hiyo kila mwisho wa wiki ili uweze kuongeza bidii. Kama una mtindo wa kula asusa (snacks) zenye mafuta mengi au sukari nyingi, jiwekee karibu nawe asusa zisizo na mafuta kama karoti, tunda, tango, mahindi ya kuchoma au kukaanga (popcorn), maji na kadhalika.

Ukweli ni kwamba unaweza!!! Lenga mabadiliko katika namna unavyokula, ongeza mazoezi ya mwili na epuka utumiaji wa sigara au tumbaku.

Jipende….   Ufunguo wa mtindo bora wa maisha upo mkoni mwako.

del.icio.us Digg Facebook Google Twitter Mail to a friend Thank you for sharing!